De top 6 meest voorkomende voedselintoleranties

In tegenstelling tot sommige allergieën zijn voedselintoleranties niet levensbedreigend. Ze kunnen echter zeer problematisch zijn voor de getroffenen. Voedselintoleranties en gevoeligheden komen zeer vaak voor (1). Het is zelfs zo dat naar schatting 20% ​​van de wereldbevolking een voedselintolerantie heeft (2). Voedselintoleranties en gevoeligheden kunnen moeilijk te diagnosticeren zijn vanwege hun brede scala aan symptomen. In dit artikel bespreek ik de meest voorkomende soorten van voedselovergevoeligheden en -intoleranties, de bijbehorende symptomen en voeding die je moet vermijden.

1. Lactose

signs-you-may-have-lactose-intolerance-500x334.jpg

Lactose is een suiker die wordt aangetroffen in melk en zuivelproducten.Het wordt in het lichaam afgebroken door een enzym dat lactase wordt genoemd. Lactose speelt een rol bij de vertering en opneembaarheid van voeding. Als er geen of niet voldoende lactase wordt aangemaakt, kan lactose in onze voeding niet goed verteerd worden. Lactose komt dan onverteerd in de dikke darm terecht. De bacteriën in de dikke darm, de darmflora, gaan lactose ‘vergisten’. Hierdoor kunnen klachten ontstaan. We spreken dan van lactose-intolerantie. Symptomen van een lactose-intolerantie zijn onder andere:

  • Buikpijn
  • Opgeblazen gevoel
  • Diarree
  • Gas
  • Misselijkheid  

Lactose-intolerantie komt zeer vaak voor. Naar schatting heeft 65% van de wereldbevolking moeite met het verteren van lactose (3). Intolerantie kan op verschillende manieren worden gediagnosticeerd, waaronder een lactose-tolerantietest, lactose-ademtest of ontlasting-PH-test. Als je denkt dat je een lactose-intolerantie hebt, vermijd dan zuivelproducten die lactose bevatten, zoals melk en ijs. Voor mensen met een lactose-intolerantie kunnen oudere kazen en gefermenteerde producten zoals kefir gemakkelijker te tolereren zijn, omdat ze minder lactose bevatten dan andere zuivelproducten (4).

2. Gluten  

Gluten is de algemene naam die wordt gegeven aan eiwitten die worden aangetroffen in tarwe, gerst, rogge en triticale.  

De meeste mensen hebben niet veel moeite met gluten, maar sommige mensen kunnen er echt niet tegen. De ernstigste vorm van glutenintolerantie is de ziekte genaamd coeliakie (5). Dit is een auto-immuunziekte, waarbij ook erfelijkheid een rol speelt. Bij mensen met coeliakie kan gluten diarree, maagpijn, een overmaat aan gasvorming en huiduitslag veroorzaken. Na verloop van tijd kan het leiden tot beschadiging van de darmen, waardoor het vermogen om bepaalde voedingsstoffen op te nemen wordt belemmerd . Sommige mensen testen echter negatief op coeliakie maar reageren toch op gluten. Dit wordt non-coeliakie glutensensitiviteit genoemd (6). De symptomen lijken op die bij coeliakie, maar er is geen auto-immuunreactie. Mensen met non-coeliakie glutensensitiviteit kunnen last hebben van (7):

  • Diarree
  • Opgeblazen gevoel en gasvorming
  • Buikpijn
  • Hoofdpijn
  • Vermoeidheid
  • Gewrichtspijn
  • Huiduitslag
  • ‘Brain Fog’ – een gevoel van ‘mist in het hoofd’
  • Depressie of angst
  • Anemie

illness-and-injury-caused-by-work.jpegMomenteel is er nog geen klinische methode om deze sensitiviteit te diagnosticeren. Als je negatief reageert op gluten en je symptomen worden minder als je glutenvrij eet, dan heb je waarschijnlijk glutensensitiviteit. Het onderwerp gluten blijft behoorlijk controversieel. Sommige medische professionals geloven dat het eten van gluten geen kwaad kan, behalve als je coeliakie hebt. Anderen beweren dat gluten de hoofdoorzaak is van allerlei gezondheidsproblemen en auto-immuunaandoeningen.

Glutenbevattende granen zijn tarwe, rogge, couscous, gerst, spelt, kamut, griesmeel, bulgur, graankiemen, graankorrels, graanvlokken, gort, parelgort, grutten, mout, kamut, triticale (kruising van tarwe en rogge).

Gluten vinden we in brood, crackers, muesli, koekjes, pasta, meel. Daarnaast zit er gluten in bijvoorbeeld de meeste chips, soepen, kant en klaar maaltijden, pakjes en zakjes en sauzen. Op het etiket van een product kan je lezen of er gluten inzit, dit kan ook bijvoorbeeld een ingrediënt als paneermeel of tarwezetmeel zijn. Glutenvrije granen zijn rijst, boekweit, quinoa, gierst, teff, mais, amaranth en haver

3. Cafeïne

Cafeïne is een bittere chemische stof die wordt aangetroffen in een breed scala aan dranken, waaronder koffie, frisdrank, thee en energiedrankjes. Het is een stimulerend middel, wat betekent dat het vermoeidheid vermindert en de alertheid vergroot wanneer het wordt geconsumeerd. De meeste volwassenen kunnen veilig tot 400 mg cafeïne per dag gebruiken zonder bijwerkingen. Dit is de hoeveelheid cafeïne in ongeveer vier kopjes koffie (8). Sommige mensen zijn echter gevoeliger voor cafeïne en ervaren reacties, zelfs na een kleine hoeveelheid. Een cafeïnegevoeligheid is anders dan een cafeïneallergie, waarbij het immuunsysteem betrokken is. Mensen met een overgevoeligheid voor cafeïne kunnen de volgende symptomen ervaren na het nuttigen van zelfs een kleine hoeveelheid cafeïne (9):

  • Hoge hartslag
  • Angst
  • Hoogste nervositeit
  • Slapeloosheid
  • Nervositeit
  • Rusteloosheid

Mensen met een gevoeligheid voor cafeïne moeten hun inname minimaliseren door voedingsmiddelen en dranken te vermijden die cafeïne bevatten, waaronder koffie, frisdrank, energie dranken, thee en chocolade.

4. FODMAP’s

FODMAP’ staat voor ‘Fermenteerbare oligosachariden, disachariden, monosachariden en polyolen’ (10). Ze zijn een groep koolhydraten met een korte keten die van nature voorkomen in veel voedingsmiddelen die spijsverteringsproblemen kunnen veroorzaken.

97.3.jpg

FODMAPs worden niet of slechts gedeeltelijk opgenomen in de dunne darm, waardoor ze verderop in de dikke darm terechtkomen. Onze dikke darm is de thuishaven van miljoenen bacteriën, de microbiota genaamd, die zich maar al te graag tegoed doen aan FODMAPs. Het proces waarbij de bacteriën uit onze dikke darm de koolhydraten afbreken, wordt fermentatie genoemd. Omwille van hun korte ketenlengte vindt deze fermentatie dan ook nog eens relatief snel plaats in vergelijking met bijvoorbeeld polysachariden (koolhydraten die zijn opgebouwd uit tien of meer monosacharide-eenheden). Tijdens die fermentatie komen gassen vrij die de dikke darm prikkelen. FODMAPs zijn daarnaast ook sterk osmotisch actief, wat betekent dat ze water zullen aantrekken in zowel dunne als dikke darm met diarree tot gevolg (11).

Deze twee fenomenen zorgen voor klachten zoals:

  • Opgeblazen gevoel
  • Winderigheid
  • Buikpijn
  • Diarree
  • Constipatie

FODMAP-intoleranties komen zeer vaak voor bij mensen met het prikkelbare darm syndroom of IBS. In feite ervaart tot 86% van de mensen met de diagnose IBS een verlaging van de spijsverteringssymptomen bij het volgen van een low-FODMAP-dieet (12). Er zijn veel voedingsmiddelen rijk aan FODMAP’s, waaronder: appels, zachte kazen, honing, melk, artisjokken, brood, bonen, linzen, bier.

5. Sulfiet

Sulfiet komt van nature voor in bepaalde voedingsproducten. Het kan daarnaast ook toegevoegd worden aan voedingsmiddelen en dranken als bewaarmiddel (E220 – E228, E150b, E150d, E163). Sulfiet zorgt ervoor dat vlees en fruit niet bruin kleuren (13). Het wordt ook gebruikt als bleekmiddel voor o.a. vis en suiker. Sulfiet lokt normaal gezien geen allergie uit maar wel een intolerantiereactie. Bij een intolerantie krijgen we gelijkaardige symptomen als bij een allergie maar zonder dat het immuunsysteem in actie schiet. De reactie op sulfiet kan mild zijn maar ook heel heftig. Elke hoeveelheid sulfiet kan klachten veroorzaken, hoe klein die ook is. Gevoeligheid voor sulfiet komt vooral voor bij mensen met astma.

Mogelijke symptomen zijn:

  • Hartkloppingen
  • Netelroos, angio-oedeem, eczemateuze huiduitslag 
  • Astma-aanval
  • Buikpijn
  • Diarree
  • Misselijkheid & braken
  • Duizeligheid
  • Hoofdpijn & migraine
  • Benauwdheid & ademhalingsproblemen

Sulfiet is één van de 14 allergenen die moet vermeld worden  op de verpakkingen. Lees daarom goed het etiket.

Te vermijden voedingsmiddelen:

  • Gedroogd fruit, gedroogde groenten
  • Salades
  • Hamburgers, worsten
  • Gedroogde en gezouten vis
  • Wijn
  • Kant-en-klare maaltijden
  • Aanduidingen op het etiket die kunnen wijzen op de aanwezigheid van sulfiet zijn:
    • E 150b* (alkalisulfietkaramel),
    • E 150d* (sulfietammoniakkaramel)
    • E163* (anthocyaninen)
    • E220 (zwaveldioxide of zwaveligzuur)
    • E 221 (natriumsulfiet),
    • E 222 (natriumbisulfiet of natriumwaterstofsulfiet)
    • E 223 (natriummetabisulfiet of pyrosulfiet)
    • E224 (kaliummetabisulfiet of pyrosulfiet)
    • E 226 (calciumsulfiet)
    • E 227 (calciumbisulfiet of calciumwaterstofsulfiet),
    • E228 (kaliumbisulfiet of kaliumwaterstofsulfiet)
    • Sulfiet,  SO2.

6. Fructose

fructose-malabsorption.pngFructose of vruchtensuiker is een suiker die van nature vooral voorkomt in fruit en honing, in mindere mate in groenten. Het is ook een bouwsteen van gewone tafelsuiker (sacharose = fructose + glucose). Fructosemalabsorptie wil zeggen dat fructose niet of onvoldoende door de dunne darm wordt opgenomen (14). Normaal gezien gebeurt dit in de darmwandcellen via een speciaal transporteiwit. Bij fructosemalabsorptie komt de niet opgenomen fructose in de dikke darm terecht, waar ze gefermenteerd wordt door de darmbacteriën. Hierbij ontstaan zuren en gassen die last geven.

Indien fructose gelijktijdig aanwezig is met glucose in de dunne darm, zoals bij tafelsuiker, wordt de fructose wel beter opgenomen. Suiker en gesuikerde producten geven daardoor minder klachten dan voedingsmiddelen met pure fructose of voedingsmiddelen waar het gehalte aan fructose veel hoger is dan het gehalte aan glucose. Best toch opletten met grote hoeveelheden suiker. Teveel is teveel en geeft uiteindelijk ook klachten. We beperken de inname van suiker per maaltijd tot 6 g, dit komt overeen met 3 g.

Symptomen van een fructosemalabsorptie zijn (15):

  • Buikpijn
  • Krampen
  • Opgeblazen gevoel
  • Constipatie en/of diarree

Te vermijden voedingsmiddelen (16):

  • Bepaalde fruitsoorten o.a. appel, peer, mango, watermeloen, kersen
  • Fruitsappen, fruitmoes
  • Honing
  • Frisdranken
  • Grote hoeveelheden suiker, agavesiroop
  • Producten waar fructose aan toegevoegd werd

De bovenstaande voedselallergieën zijn enkele van de meest voorkomende soorten. Er zijn echter veel andere voedingsmiddelen en ingrediënten waarvan mensen mogelijk intolerant zijn, waaronder:

  • Aspartaam: Aspartaam ​​is een kunstmatige zoetstof die vaak wordt gebruikt als suikervervanger. Bijwerkingen van aspartaam zijn: duizeligheid, geheugenverlies, chronische vermoeidheid, slapeloosheid, fobieën, depressie en prikkelbaarheid (17).
  • Eieren: Sommige mensen hebben moeite met het verteren van eiwitten, maar zijn niet allergisch voor eieren. Eierintolerantie is geassocieerd met symptomen als diarree en buikpijn (18).
  • MSG: Mononatriumglutamaat, of MSG, wordt gebruikt als een smaakversterkend additief in voedingsmiddelen. Meer onderzoek is nodig, maar sommige onderzoeken hebben aangetoond dat grote hoeveelheden mononatriumglutamaat hoofdpijn, netelroos en pijn op de borst kunnen veroorzaken (19, 20).
  • Kleurstoffen voor voedingsmiddelen: kleurstoffen zijn additieven die aan de voeding worden toegevoegd om de oorspronkelijke kleur van het voedingsmiddel te herstellen, om de kleur van het voedingsmiddel te versterken of om een voedingsmiddel een aantrekkelijkere kleur te bezorgen. Symptomen die kunnen optreden zijn vooral astma, netelroos, eczeem, neusloop en oedeem (21).
  • Gist: mensen met een gistintolerantie ervaren over het algemeen minder ernstige symptomen dan mensen met een gistallergie. Symptomen zijn meestal beperkt tot het spijsverteringsstelsel (22).
  • Zoetstoffen: zoetstoffen worden gebruikt om suikers in zoete producten geheel of gedeeltelijk te vervangen, waarbij de zoete smaak van het product behouden blijft. Ze worden onder andere gebruikt in zoetjes, snoepgoed, kauwgom, frisdrank, keeltabletten en hoestsiroop. Ze kunnen bij sommige mensen belangrijke verteringsproblemen veroorzaken, zoals een opgeblazen gevoel en diarree (23).

Love, C

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s