Top 24 oorzaken van een burn-out

Het verschijnsel burn- out zorgt steeds weer voor oplaaiende discussies over de nitie, diagnose en behandeling. Vandaag ga ik hier als ervaringsdeskundige dieper op in. Want wat zijn de oorzaken van burn-out? Waarom raakt de één wel burn-out en de ander niet? Het heeft alles te maken met je persoonlijkheid, je persoonlijke omstandigheden, je relatie met medewerkers of leidinggevende, je overtuigingen en natuurlijk ook je persoonlijke aanleg. Het zou te simpel zijn om te veronderstellen dat je uitsluitend burn-out raakt van te hard werken. Een combinatie van een aantal stressfactoren zorgt ervoor dat je burn-outsymptomen krijgt. Het is beter om die te voorkomen.

burn-outGeschiedenis

De term burnout (letterlijk vertaald: opbran-den) is een metafoor die betrekking heeft op de mentale uitputting. Zoals een vuur kan doven door onvoldoende brandstof, zo kan iemand zijn werklust uitdoven door een gebrek aan mentale energie. William Shakespeare schreef ruim 400 jaar geleden: ‘She burnt out love, as soon as straw out burneth’. Hij gebruikte de metafoor van het opbranden in relatie tot het liefdesvuur, nu gebruiken we dit voor het uitdoven van de werklust. In de jaren zeventig werd burnout ‘ontdekt’ als een psychologisch fenomeen (Maslach & Schaufeli, 1993). Sinds deze introductie heeft het begrip een aantal gedaantewisselingen ondergaan onder invloed van wetenschappelijke bevindingen, maar ook onder invloed van de maatschappelijke context. Zo verschilt dat wat in deze tijd onder ‘burnout’ in Nederland wordt verstaan aanzienlijk van de oorspronkelijke betekenis. Enerzijds kan men dit duiden als een zwakte; kennelijk is de aard van het begrip onhelder zo- dat het steeds weer andere vormen aanneemt. Anderzijds kan men het ook positief zien; burn-out is een dynamisch begrip dat zich in de loop van de tijd heeft ontwikkeld en aangepast aan specifieke (nationale) omstandigheden. Dat is nu eenmaal het lot van een begrip dat gesitueerd is op het grensvlak van wetenschap en praktijk.

De oorzaken van burn-out op een rij:

1. Moeite met NEE zeggen

Moeite met NEE zeggen, is een van de oorzaken van burn-out. Je wilt niemand teleurstellen en je krijgt steeds meer op je bord. Je mag leren assertief te zijn, want anders raak je binnenkort geheid burn-out. Geen NEE durven zeggen is een veel voorkomende oorzaak van burn-out.

2. Sociaal onzeker

Ben je sociaal onzeker, dan heb je niet alleen moeite om assertief te zijn, maar je gaat ook sociale situaties uit de weg of je houdt je mond terwijl je graag tijdens vergaderingen had willen zeggen het ergens niet mee eens te zijn. Dit gaat ten koste van je zelfvertrouwen.

3. Moeite met delegeren

Wanneer je moeite hebt om zaken te delegeren, dan is de consequentie dat je alles zelf mag doen. Het wordt snel te veel en ergens bereik je vervolgens de burn-outgrens.

4. Medicatie zoals antidepressiva

Steeds gemakkelijker worden er voor allerlei stresskwalen antidepressiva, zogenaamde serotonineheropnameremmers, voorgeschreven. De arts of psycholoog vertelt je dat je serotoninebalans niet in orde is. Wees niet goedgelovig en vraag eerst om dat aan te tonen. Als gevolg van het gebruik van antidepressiva loop je grote risico’s op paniekaanvallen en depressiviteit. Ook zelfmoordneigingen komen voor. Op die manier raak je nog verder van huis. Was je nog niet burn-out, dat loop je grote kans het te worden. Lees goed de bijsluiters!

5. Moeten

Wanneer je vaak het woord ‘moeten’ gebruikt, is dat één van de oorzaken van burn-out. Je moet immers niets. Je wilt iets of je mag iets. Maar voor ‘moeten’ ben je echt allergisch.

6. Angst om te falen

Faalangst is een oorzaak van burn-out klachten. Doe er wat aan, want het is een snel oplosbaar probleem. Faalangst heeft alles te maken met andere mensen en wat zij mogelijk van je vinden. Faalangst is een oorzaak van burn-out klachten. Doe er wat aan, want het is een snel oplosbaar probleem.

7. Gedrevenheid

Ben je erg gedreven dan denk je vaak: ‘Nog vlug even dit of nog vlug even dat’. Het is altijd teveel. Deze gedrevenheid of zelfs passie is een veel voorkomende oorzaak van burn-out.

8. Geen fouten willen maken

Mensen die als doel hebben om geen fouten te maken zijn ten onrechte perfectionisten. Het gevolg is soms 2 x meer werk dan echt noodzakelijk is of dubbele controles. Er kan zelfs een dwang ontstaan die je nog vatbaarder maakt voor burn-out.

9. Verantwoordelijkheidsgevoel

Een andere oorzaak van burn-out is teveel verantwoordelijkheidsgevoel. Een zeker gevoel van verantwoordelijkheid is goed. Maar wanneer het niet jouw organisatie is, er ergens iets misgaat en jij voelt je er verantwoordelijk voor, kun je de bui al zien hangen. Je raakt burn-out.

10. Je wens tot controle

Wanneer jij alles onder controle wilt houden, dan is het al snel te veel. Zelfs je wéns om controle te hebben is al teveel van het goede. Je mag leren leven met de ‘prettige zekerheid dat alles in dit leven absoluut onzeker is’.

11. Posttraumatische stress

Soms gebeurt het dat een gebeurtenis uit je verleden je nog dagelijks parten speelt. Er is dan sprake van posttraumatische stress. Alles wat je doet kost veel extra kracht omdat je iets wilt loslaten dat steeds bij je is. Het is verstandig wanneer je dat eerst op een veilige en vertrouwde manier laat oplossen.

12. Omgevings-cultuur

Omgevings-cultuur kan ook een oorzaak zijn van burn-out. Je hebt van je ouders en omgeving normen en waarden meegekregen waarmee je in
conflict komt. Eerst trouwen, dan samenwonen, eerst sparen, dan pas kopen, of geen relatie aangaan met iemand die uit een andere cultuur komt. Ook met geloof kun je in conflict komen. Het is belangrijk om dit op te lossen.

13. Schuldgevoel

Schuldgevoel is een burn-outoorzaak bij uitstek.

14. Moeite met tijd

Heb je de neiging om overal te laat te komen en is er altijd tijdsdruk. Timemanagement is een goede optie om dit op te lossen.

15. Conflicten thuis of op het werk

Er is weinig zo uitputtend als conflicten. Je loopt het risico om er de hele dag mee bezig te zijn en je hebt moeite om je te concentreren op je werk. Ieder conflict zorgt voor een verkeerde focus en het gevolg is spierspanning die weer leidt tot chronische stress en vervolgens burn-out.

16. Mijn glas is half leeg

Is je glas altijd half leeg en niet half vol? Dan ben je een redelijke pessimist en zal je waarschijnlijk bij ieder positief voorstel ‘JA MAAR’ zeggen. Je geniet veel te weinig wanneer er echt iets te genieten is. En als het minder gaat zeg je: ‘Zie je nou wel’. Dit maakt je extra gevoelig voor burn-out.

17. Neiging tot verslaving

Of je nu verslaafd bent aan nicotine, vaker alcohol nuttigt dan goed voor je is of verslaafd bent aan gokken, internet, games, social media of chatten: het is slecht voor je algehele gezondheid en gaat ten koste van je concentratie op belangrijkere zaken.

18. Kwaadheid

Laat je beter niet verleiden tot kwaadheid. Als dat lang bij je blijft, vreet het energie. Extreme kwaadheid is de sterkste burn-out veroorzaker die er is.

19. Verlies van zekerheid

Je grootste klant gaat naar de concurrent, je bent binnenkort je baan kwijt, of je vrouw of man heeft een ander. Een grote klant gaat failliet en betaalt zijn rekening niet. Of je wordt ineens ernstig ziek en het is niet zeker of je nog beter wordt. Hoe ga je verder? Je mag leren leven met de prettige zekerheid dat alles in dit leven absoluut onzeker is.

20. Teveel willen

Als je een organisatorisch wonder bent, is het waarschijnlijk geen probleem als je veel wilt. Vrouwen zijn hier gemiddeld beter in dan mannen. Ben je iets minder organisatorisch begaafd, dan is werk, plus een secretariaat hier en een voorzitterschap daar, al snel te veel. Als daar kinderen, hobby’s, sport en familie bijkomen dan kun je wachten op burn-out.

21. Relatieproblemen

Relatieproblemen kunnen je flink in hun greep houden. Zeker als daar gevoelens van onrechtvaardigheid bij komen kijken. Des te meer je gefocust bent op de problemen, des te gevoeliger word je voor burn-out.

22. Slapeloosheid

Niets is zo uitputtend als slapeloosheid. Het kan een gevolg zijn van burn-out maar kan er ook aan vooraf gaan.

23. Financiële problemen

Dat financiële problemen nogal bevorderlijk zijn om burn-out te raken mag duidelijk zijn. Gebrek aan geld en schulden leiden tot financiële stress wat de kans op een burn-out vergroot.

24. Niets doen

Jaja, ook mensen die niets doen kunnen in een burn-out raken. Vaak gaat het om ”welgestelde” Nederlanders. Ze hebben alles waar ze van droomden bereikt, nemen afstand van hun bedrijf en besluiten alleen nog te doen wat ze leuk vinden. Al snel komen ze er achter dat dit leven vreselijk is. Maar dat kan toch niet, dat is toch vreemd?, denken ze. Ze worden depressief en de volgende stap is een burn-out. Echt waar, niets doen is één van de oorzaken van burn-out!

In mijn volgende blogpost zal ik dieper ingaan op de symptomen van een burn out en hoe je deze kan behandelen.

Herken je jezelf in veel van deze punten? Bekijk mijn coachingsaanbod gericht op burnout

Stay Relax!

Love, C

 

 

Één reactie Voeg uw reactie toe

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s