Waarom is vitamine D zo belangrijk?

treatment-for-low-vitamin-d-or-deficiency.jpgVitamine D is een populaire vitamine. Dat vitamine D goed voor je is staat voor veel Nederlanders buiten kijf. Maar wat de vitamine precies doet in het lichaam is voor velen een raadsel. De rol die vitamine D speelt in de botstofwisseling wordt steeds duidelijker, maar vitamine D doet meer. We bespreken de belangrijkste processen in het lichaam waarin vitamine D ook een essentiële rol lijkt te spelen.

Vitamine D

Vitamine D is een vetoplosbare vitamine die essentieel is voor een optimale gezondheid, maar er zijn slechts een paar voedingsmiddelen met een hoeveelheid vitamine D van enige betekenis, waaronder vette vis, orgaanvlees, bepaalde paddenstoelen en voeding die ermee is verrijkt. Echter, in tegenstelling tot andere vitamines die je alleen via de voeding binnenkrijgt, kan vitamine D ook aangemaakt worden door je lichaam als je je huid blootstelt aan de zon. Daarom is vitamine D technisch gezien een hormoon. De beperkte beschikbaarheid van vitamine D in de menselijke voeding, gecombineerd met het feit dat de meeste mensen onvoldoende hoeveelheid zonlicht krijgen, kan verklaren waarom tot wel 58,8 procent van de bevolking in Nederland er onvoldoende van in hun bloed heeft (1).

vitamins-supplements-herbs_vitamins_vitamin-d_63342979-1024x768.jpg

1. Verbetering van de botgesteldheid

Vitamine D speelt een belangrijke rol bij de gezondheid van je botten. Dat komt doordat het de opname van calcium en fosfor uit voeding verhoogt – twee voedingsstoffen die van belang zijn voor je botten. Uit studies blijkt dat mensen met lage bloedwaardes vaker last hebben van meer botverlies (2). Tevens blijkt uit onderzoek dat het risico op botbreuken bij mensen die vitamine D-supplementen nemen al gauw tussen de 23-33% lager is (34). Bovendien wijzen recente studies uit dat vitamine D-suppletie kan bijdragen aan een beter helingsproces bij botbreuken, vooral bij mensen met lage bloedwaardes. Er is echter meer onderzoek nodig om ondersteunend bewijs voor deze resultaten te krijgen (5). De meeste deskundigen adviseren mensen met lage bloedwaardes van onder de 12 ng/ml (25 nmol/l) om te overwegen een vitamine D-supplement te nemen dat ten minste 20-25 mcg (800-1000 IE) per dag levert (6). Sommigen zijn echter de mening toegedaan dat deze aanbeveling nog te laag is, zij stellen voor een hogere dosering te nemen om ervoor te zorgen dat het vitamine D-gehalte in het bloed boven de 30 ng/ml (75 nmol/l) blijft (78). Alle deskundigen zijn het er in ieder geval over eens dat ouderen, die een verhoogd risico lopen op valpartijen en botbreuken, het best een dosis kunnen nemen aan de hogere kant van de aanbevolen hoeveelheid (9).

2. Verlaging van het risico op diabetes

Opmerkelijk is dat diabetes type 1 het meest voorkomt in Scandinavische landen en het minst in de zuidelijke landen. Het lijkt er op dat hoe minder zonlicht en dus hoe minder vitamine D-aanmaak, hoe groter dan kans op het ontwikkelen van diabetes type 1. Diabetes type 1 ontstaat door een fout in het eigen afweersysteem, een auto-immuunreactie. Hierdoor worden bepaalde cellen vernietigd en wordt er geen insuline meer aangemaakt. Vitamine D speelt mogelijk een rol in het tegengaan van deze reactie. Verschillende onderzoeken laten daarnaast verbanden zien tussen een lagere vitamine D-status en een verhoogde kans op het ontstaan van diabetes type 2. Dit onder andere door een verhoogd glucosegehalte van het bloed bij een lagere vitamine D-status.

3. Vermindert symptomen van depressie

Onderzoekers ontdekken nu ook dat vitamine D een effect zou kunnen hebben op depressie. De precieze rol van de vitamine bij het ontstaan van depressie wordt nog niet helemaal begrepen. Een van de theorieën is dat het misschien de hoeveelheid serotonine in de hersenen verhoogt en van serotonine is bekend dat het bijdraagt aan gevoelens van welbevinden en geluk (10). Overeenkomstig daarmee stellen recente reviews dat een laag vitamine D-gehalte de kans op depressie tot maximaal wel 131% kan vergroten (11). Tot op heden is het nog niet gelukt om duidelijk bewijs te vinden dat vitamine D-suppletie effectief is bij het behandelen of voorkomen van een depressie (1213). Maar dat zou wel eens kunnen afhangen van de ernst van de symptomen. Vitamine D-supplementen lijken het best te zorgen voor afname van symptomen bij mensen met ernstige depressieve klachten, maar ze zijn niet zo effectief bij degenen met matige of lichte symptomen (14). Er is echter meer onderzoek nodig om deze effecten te bekrachtigen en vast te stellen welke aanbevelingen voor suppletie het best zullen werken.

4. Celdifferentiatie

Door de regulering van de celdifferentiatie en celproliferatie heeft vitamine D een preventief effect op kanker. Verschillende soorten kanker beginnen met een ontsteking en vitamine D speelt een rol bij het remmen van ontstekingen. Het KWF heeft groot onderzoek gedaan naar vitamine D. Een van de belangrijkste conclusies is dat vitamine D colonkanker mogelijk kan voorkomen. Meerdere onderzoeken tonen verbanden aan tussen vitamine D en het ontstaan op o.a. prostaat-, borst- en colonkanker.

Zorgen voor een goed vitamine D-gehalte zou gunstig kunnen zijn bij het voorkomen van kanker. Uit verschillende studies blijkt zelfs dat mensen met hogere vitamine D-waardes minder risico lopen op bepaalde soorten kanker (1516). Twee recente overzichtsstudies melden dat degenen met voldoende vitamine D tot wel 25% minder risico lopen op het ontstaan van blaaskanker. Een hogere waarde zou ook het risico op overlijden aan de ziekte kunnen verlagen (1718). Ook uit verschillende andere studies blijkt dat het risico op het ontstaan van colorectale kanker verlaagd kan worden door te zorgen voor een hoger vitamine D-gehalte (1920). Bovendien wijzen sommige onderzoeken uit dat vitamine D een rol zou spelen bij het vertragen van de progressie van kanker. Het is echter nog steeds onduidelijk of inname van een supplement echt een antikankerwerking heeft (21). Er zijn namelijk ook verscheidene studies waarin inderdaad geen beschermende effecten tegen kanker gevonden werden, terwijl de deelnemers wel een hoog niveau vitamine D in het bloed hadden na het slikken van supplementen (222324,). Kortom, er is meer onderzoek nodig om oorzaak en gevolg vast te stellen en om het nemen van een vitamine D-supplement als strategie tegen kanker op de juiste waarde te kunnen schatten. Tot dan is het raadzaam om je, naast een goed vitamine D-gehalte, te richten op het maken van leefstijlkeuzes waarvan bekend is dat ze het risico op kanker verlagen, zoals een gezond eetpatroon en regelmatige fysieke activiteit, het liefst buiten.

5. Vergroot de spierkracht

cardio_running_jogging_shorts_main_1.jpg

Recente studies tonen een verband aan tussen vitamine D, spiergroei en kracht bij zowel volwassenen als ouderen. Een recente review onderzocht de effecten van vitamine D op sportieve en niet-sportieve volwassenen. De bevinding was dat de kracht in zowel boven- als onderlichaam bij degenen die vitamine D-suppletie kregen ietsje meer toenam dan bij degenen die geen supplement kregen (26).

De actieve vorm van vitamine D beïnvloedt de spierfunctie. Een tekort kan gepaard gaan met spierzwakte en spierkrampen. Voldoende vitamine D in het lichaam zorgt voor een beter evenwichtsgevoel, waardoor het risico op vallen kleiner is. Vitamine D zorgt dus niet alleen voor minder botbreuken, maar ook voor minder valpartijen.

Love, C

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s